Wat AI kan en wat een goede designer doet

Leestijd: 9 minuten

Inhoudsopgave

• De vraag die iedereen stelt
• Wat AI daadwerkelijk kan in webdesign
• Wat AI niet kan en nooit zal kunnen
• De waarde van menselijk oordeel
• Het patroonprobleem van AI
• Wat de rol van de designer wordt
• Hoe ik AI gebruik in mijn werk
• Wat dit voor jou betekent als opdrachtgever

De vraag die iedereen stelt

AI kan inmiddels redelijk teksten schrijven. Het kan afbeeldingen genereren op basis van een beschrijving. Het kan layoutopties voorstellen, kleurpaletten samenstellen en code produceren. De vraag die steeds vaker wordt gesteld door opdrachtgevers, designers en journalisten is: wat doet een designer dan nog?

Het is een legitieme vraag. Niet omdat AI designers overbodig maakt, maar omdat de vraag zelf aangeeft dat er iets verschuift. En iets dat verschuift, vraagt om een eerlijk antwoord, geen defensieve reactie van iemand wiens brood ervan afhangt.

Mijn eerlijke antwoord: AI maakt het sneller om iets te maken. Het maakt het niet slimmer om te beslissen wat gemaakt moet worden. En dat onderscheid is precies het verschil tussen een tool en een designer.

Wat AI daadwerkelijk kan in webdesign

AI is goed in taken die patroonherkenning vereisen. Het kan een tekst herschrijven in een andere toon. Het kan een layoutvariant genereren op basis van een prompt. Het kan code debuggen en alternatieve oplossingen voorstellen. Het kan een reeks fotos selecteren die bij een bepaald thema passen. Voor al deze taken geldt: het is sneller dan handmatig werken en vaak goed genoeg als startpunt.

In de praktijk gebruik ik AI voor het versnellen van repetitief werk. Eerste opzetten van teksten die daarna worden aangepast. Codesuggesties die worden beoordeeld en soms overgenomen. Alternatieven verkennen zonder dat het uren kost om ze handmatig te genereren. AI is een productiviteitstool, en een goede.

Maar productiviteit is niet hetzelfde als kwaliteit. En snelheid is niet hetzelfde als juistheid.

Wat AI niet kan en nooit zal kunnen

AI kan niet beslissen wat het juiste is om te doen voor een specifiek bedrijf, in een specifieke markt, op een specifiek moment. Het kan niet beoordelen of de positionering van een accountantskantoor klopt bij de markt die het wil bedienen. Het kan niet aanvoelen dat een bepaalde homepage te generiek is om onderscheidend te zijn. En het kan niet de vraag stellen die het project de goede kant op stuurt: maar voor wie is deze website eigenlijk?

Die vragen vereisen context die AI niet heeft. Ze vereisen kennis van de markt, de doelgroep, de concurrent en het bedrijf zelf. Ze vereisen de bereidheid om ongemakkelijke conclusies te trekken: dat het aanbod niet specifiek genoeg is, dat de positionering niet klopt of dat de klant een andere doelgroep heeft dan hij denkt.

Dat is wat een goede designer doet. Niet bouwen wat gevraagd wordt, maar begrijpen wat nodig is. En dat begrijpen vraagt menselijk oordeel, geen algoritme.

De waarde van menselijk oordeel

Het meest waardevolle wat een designer meebrengt, is niet technische vaardigheid maar oordeel. Het vermogen om te beoordelen welke keuze de juiste is, waarom een bepaald design beter past dan een alternatief, en wanneer een oplossing goed genoeg is en wanneer hij beter moet.

Oordeel is gebaseerd op ervaring, context en begrip van menselijk gedrag. Een designer die tien jaar websites heeft gebouwd voor professionele dienstverleners, weet wat werkt en wat niet werkt voor die doelgroep. Hij weet dat een donkere achtergrond anders wordt ontvangen door een accountant dan door een creatief bureau. Hij weet dat een lange homepage werkt voor een complex aanbod maar averechts werkt voor een dienst die in twee zinnen te omschrijven is.

Dat oordeel is niet iets wat AI kan overnemen. Het is precies wat AI mist.

Het patroonprobleem van AI

AI werkt op basis van patronen in de data waarop het is getraind. Het produceert output die lijkt op wat er al is. Dat is waarom AI-gegenereerde websites er vaak hetzelfde uitzien: ze zijn variaties op bestaande websites, niet oplossingen die specifiek zijn voor een bepaalde situatie.

Voor de meeste bedrijven die al moeite hebben zich te onderscheiden van de concurrent, is een AI-gegenereerde website een stap in de verkeerde richting. Het levert iets op dat gemiddeld is, omdat AI is getraind op het gemiddelde. En gemiddeld is in een markt waar onderscheid telt nooit goed genoeg.

Onderscheid komt niet uit een prompt. Het komt uit het begrijpen van wat een bedrijf uniek maakt en het vertalen van dat begrip naar een website die dat communiceert. Dat is handwerk, in de beste betekenis van het woord.

Wat de rol van de designer wordt

De rol van de designer verandert door AI, maar hij verdwijnt niet. Hij verschuift van uitvoerder naar beoordelaar. Van iemand die dingen maakt naar iemand die beoordeelt wat gemaakt moet worden en of het goed genoeg is.

Een designer die AI goed gebruikt, is productiever dan een designer die dat niet doet. Maar productiviteit is een middel, geen doel. Het doel is een website die werkt voor jouw klant. En of een website werkt, is iets wat een mens beoordeelt, niet een algoritme.

Hoe ik AI gebruik in mijn werk

Ik gebruik AI als hulpmiddel in specifieke onderdelen van mijn werk. Voor het versnellen van tekstopzetten die daarna grondig worden aangepast. Voor codesuggesties bij technische problemen die ik zelf dan beoordeel en aanpas. Voor het snel verkennen van alternatieven in het ontwerpproces.

Maar de beslissingen zijn van mij. De strategie, de structuur, het eindoordeel over of iets goed genoeg is. Dat zijn de onderdelen van mijn werk die niet worden uitbesteed aan een tool, hoe goed die tool ook is.

Wat dit voor jou betekent als opdrachtgever

Als opdrachtgever hoef je niet te weten hoe ik AI gebruik. Wat je moet weten is wat je koopt. Je koopt niet de uren die ik maak. Je koopt het oordeel dat bepaalt of de website die we samen bouwen doet wat hij moet doen. Dat oordeel is menselijk, en het blijft dat ook als AI steeds capabeler wordt.

Een website die snel is gemaakt maar niet klopt, is geen goede investering. Een website die goed nagedacht is en dan efficiënt wordt uitgevoerd, is dat wel. AI helpt bij het tweede deel. Het eerste is nog steeds mensenwerk.