AI en toegankelijkheid op websites

Leestijd: 9 minuten

Inhoudsopgave

• Wat toegankelijkheid op websites is
• Waarom het telt voor elk bedrijf
• Hoe AI-tools toegankelijkheid testen en verbeteren
• AI voor alt-teksten: kans en valkuil
• Kleurcontrast en leesbaarheid
• Toetsenbordnavigatie en schermlezer-compatibiliteit
• Wat de Europese wetgeving vraagt
• Hoe Webflow en ik toegankelijkheid aanpakken

Wat toegankelijkheid op websites is

Toegankelijkheid, in het Engels accessibility of afgekort a11y, is de mate waarin een website bruikbaar is voor mensen met een beperking. Visuele beperkingen, gehoorproblemen, motorische beperkingen, cognitieve beperkingen. Mensen die een schermlezer gebruiken omdat ze blind of slechtziend zijn. Mensen die navigeren met een toetsenbord omdat ze geen muis kunnen gebruiken. Mensen die moeite hebben met kleine tekst of laag contrast.

Dat klinkt als een niche-probleem. Het is dat niet. Naar schatting heeft één op de vijf mensen een beperking die invloed heeft op hoe ze een website gebruiken. Dat is geen kleine minderheid. Dat is een significant deel van jouw potentiele bezoekers.

Waarom het telt voor elk bedrijf

Er zijn drie redenen waarom toegankelijkheid relevant is voor elk professioneel bedrijf, niet alleen voor overheidsinstanties en grote organisaties.

De eerste reden is bereik. Een toegankelijke website werkt beter voor meer mensen. Dat is niet alleen goed voor mensen met een beperking, maar voor iedereen die in een lastige omstandigheid een website bezoekt. Felle zon op het telefoonscherm, één hand vrij, slecht netwerk. De maatregelen die een website toegankelijk maken voor mensen met een beperking, maken hem ook beter voor iedereen in die situaties.

De tweede reden is SEO. Veel toegankelijkheidsmaatregelen, alt-teksten voor afbeeldingen, duidelijke kopenstructuur, beschrijvende linkteksten, zijn ook maatregelen die Google beloont. Een toegankelijke website is doorgaans ook een beter vindbare website.

De derde reden is wetgeving. De Europese Accessibility Act verplicht bedrijven in de EU per juni 2025 om digitale producten en diensten toegankelijk te maken. Voor webshops en online dienstverlening betekent dat concrete verplichtingen die niet genegeerd kunnen worden.

Hoe AI-tools toegankelijkheid testen en verbeteren

Er zijn inmiddels meerdere AI-gestuurde tools die toegankelijkheidsproblemen op websites identificeren en suggesties doen voor verbetering. Tools zoals Accessibility Checker, WAVE en axe DevTools scannen een pagina en rapporteren welke elementen niet voldoen aan de WCAG-richtlijnen, de internationale standaard voor webtoegankelijkheid.

Die tools zijn sneller dan handmatige audits en grondiger dan een oppervlakkige blik. Maar ze missen de nuance die een menselijke beoordeling wel heeft. Ze kunnen vaststellen dat een alt-tekst ontbreekt, maar niet of de alt-tekst die er staat ook werkelijk beschrijvend en nuttig is. Ze kunnen kleurcontrast meten, maar niet beoordelen of de visuele hiërarchie logisch is voor iemand die de pagina scant met een schermlezer.

AI voor alt-teksten: kans en valkuil

Alt-teksten zijn beschrijvingen van afbeeldingen die schermlezer-gebruikers horen als ze de afbeelding tegenkomen. Ze zijn ook relevant voor SEO: Google gebruikt alt-teksten om te begrijpen wat er op een afbeelding staat. Veel websites hebben afbeeldingen zonder alt-tekst, of met generieke alt-teksten die niets beschrijven.

AI kan automatisch alt-teksten genereren op basis van de visuele inhoud van een afbeelding. Tools zoals Adobe Firefly en diverse andere beeldanalyse-tools doen dit al redelijk goed voor foto's van mensen, objecten en omgevingen. Dat is een tijdsbesparing bij het toevoegen van honderden afbeeldingen aan een site.

De valkuil: AI-gegenereerde alt-teksten beschrijven wat er op de afbeelding staat, maar niet waarom die afbeelding op die plek staat en wat de context is voor de schermlezer-gebruiker. Een afbeelding van een kantoor met de alt-tekst modern kantoor met vergadertafel is technisch correct maar niet nuttig. De betere alt-tekst beschrijft de context: het kantoor van ons team in Beverwijk, waar klantgesprekken plaatsvinden. Die nuance vereist menselijk oordeel.

Kleurcontrast en leesbaarheid

Kleurcontrast is de verhouding tussen de kleur van de tekst en de achtergrond. Te weinig contrast maakt tekst moeilijk leesbaar voor mensen met slechtziendheid of kleurenblindheid. WCAG schrijft een minimale contrastverhouding voor van 4,5:1 voor normale tekst.

AI-gestuurde tools meten dit automatisch en rapporteren welke tekstcombinaties niet voldoen. Dat is waardevol bij het reviewen van een bestaand design. Bij het bouwen van een nieuw design neem ik kleurcontrast standaard mee als criterium, zodat de basiskleuren van meet af aan voldoen aan de WCAG-eisen.

Toetsenbordnavigatie en schermlezer-compatibiliteit

Een significant deel van de toegankelijkheidsproblemen op websites heeft te maken met toetsenbordnavigatie. Mensen die geen muis gebruiken, navigeren met de Tab-toets door de elementen op een pagina. Als de volgorde van die elementen niet logisch is, als interactieve elementen niet bereikbaar zijn via het toetsenbord of als er geen zichtbare focus-indicatie is, is de site voor hen onbruikbaar.

Webflow genereert standaard semantische HTML die goed werkt met toetsenbordnavigatie en schermlezer. Maar custom interacties en complexe navigatiemenu's vereisen extra aandacht. Ik test alle projecten handmatig op toetsenbordnavigatie voordat ze live gaan.

Wat de Europese wetgeving vraagt

De European Accessibility Act is per juni 2025 van kracht voor digitale producten en diensten in de EU. Voor e-commerce, online bankieren en digitale dienstverlening gelden concrete verplichtingen op het gebied van toegankelijkheid. Websites die niet voldoen, lopen het risico op klachten en handhaving.

Voor de meeste MKB-websites in de professionele dienstverlening is de directe juridische druk beperkt, maar de richting is duidelijk: toegankelijkheid wordt steeds meer een basisvereiste, geen optie. Dat is een goede reden om er nu al rekening mee te houden bij een nieuwe website of een herontwerp.

Hoe Webflow en ik toegankelijkheid aanpakken

Webflow genereert semantische HTML-structuren die een goede basis vormen voor toegankelijkheid. Koppen zijn koppen, paragrafen zijn paragrafen, navigatie is navigatie. Dat maakt de site beter leesbaar voor schermlezer-software en zorgt voor een logische toetsenbordnavigatie.

Bij elk project voeg ik alt-teksten toe aan alle niet-decoratieve afbeeldingen, controleer ik het kleurcontrast van alle tekstcombinaties en test ik de navigatie handmatig op toetsenbord. Dat is geen uitgebreide toegankelijkheidsaudit, maar het zijn de meest impactvolle basismaatregelen die elke website beter toegankelijk maken. Voor projecten waarbij uitgebreide WCAG-compliance vereist is, adviseer ik een gespecialiseerde audit na de bouw.